Chùa Hà là một ngôi chùa nhỏ ở khu Dịch Vọng, quận Cầu Giấy cũ của Hà Nội, được nhiều sinh viên và người trẻ truyền tai nhau là nơi cầu duyên. Tiếng tăm ấy không đến từ một thần tích cổ, mà đến từ vị trí của chùa: nằm giữa vùng có nhiều trường đại học, ký túc xá, nhà trọ, nơi hàng chục nghìn người trẻ sống và đi lại mỗi ngày. Ngày rằm, mùng một, sân chùa và ngõ trước cổng có thể chật kín từ chiều tối.
Bài này giúp bạn hiểu chùa Hà là ngôi chùa thế nào trước khi đến, vì sao nó mang tiếng cầu duyên, chọn ngày giờ nào để không phải chen, gửi xe ở đâu, và cách gộp chuyến đi với vài điểm quanh Cầu Giấy. Cách lễ Phật, khấn vái trong chùa thuộc nếp riêng của mỗi người, bài không đi vào.
Chùa Hà là ngôi chùa thế nào
Trước khi là "chùa cầu duyên" trên mạng xã hội, chùa Hà là ngôi chùa của một vùng làng cũ ven đô Hà Nội. Khu Dịch Vọng xưa là vùng làng, ruộng, ao; vài chục năm đô thị hoá biến nơi đây thành phố xá đông đúc, và ngôi chùa nằm lọt giữa nhà cao tầng, ngõ nhỏ. Kích thước chùa không lớn: sân hẹp, chánh điện vừa phải, không phải kiểu quần thể rộng có vườn có hồ.
Chùa thờ Phật như các ngôi chùa Bắc Bộ khác, có sư trụ trì và phật tử quanh vùng sinh hoạt thường xuyên. Đây là điều quan trọng nhất cần nhớ: bạn đến một nơi tu hành và nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương, không phải một điểm du lịch được dựng ra để phục vụ khách cầu duyên. Những buổi tụng kinh, khoá lễ của chùa vẫn diễn ra theo lịch riêng, dù ngoài cổng đông đến đâu.
Vì không gian nhỏ, một trăm người đến cùng lúc đã đủ khiến sân chùa chật. Hiểu điều đó, bạn sẽ thấy vì sao chọn giờ đi lại quan trọng đến vậy với ngôi chùa này.
Vì sao chùa Hà mang tiếng cầu duyên
Vị trí giữa khu đại học. Quanh khu Cầu Giấy có nhiều trường đại học, học viện, ký túc xá. Một ngôi chùa trong tầm đi bộ, đi xe vài phút tự nhiên trở thành nơi sinh viên ghé vào những buổi tối rảnh, nhất là mùng một và ngày rằm.
Truyền miệng qua nhiều lứa sinh viên. Lứa trước kể cho lứa sau, bạn rủ bạn. Một câu chuyện "đi chùa Hà xong thì có người yêu" được kể lại nhiều lần sẽ thành tiếng tăm, dù mỗi câu chuyện chỉ là trải nghiệm riêng của một người.
Đi được buổi tối. Khác những nơi phải đi nửa ngày, chùa Hà ở ngay trong phố. Người trẻ đi học, đi làm cả ngày vẫn có thể ghé buổi tối, nên lượng người đến dồn vào chiều tối các ngày rằm, mùng một.
Mạng xã hội khuếch đại. Những năm gần đây, video ngắn, bài đăng chụp cảnh đông đúc ở chùa Hà vào các dịp như lễ tình nhân, Thất tịch, ngày rằm khiến tiếng "chùa cầu duyên" lan rộng, kéo cả người ở xa đến.
Không có ghi chép cổ về chuyện này. Không có văn bia, thần tích hay sách cổ nào nói chùa Hà chuyên về duyên. Đây là một hiện tượng văn hoá đô thị đáng quan sát, nên được kể đúng như vậy, không nên thêm thắt thành chuyện "linh ứng".
Ngày đông, ngày vắng ở chùa Hà
Lượng người đến chùa Hà dồn rất mạnh vào một số thời điểm. Bảng dưới đây dựa trên nhịp chung của các chùa nội thành và những gì người đi lễ hay kể; mức đông thực tế thay đổi theo năm.
| Thời điểm | Thường gặp | Gợi ý |
|---|---|---|
| Tối mùng một, tối rằm âm lịch | Rất đông, ngõ trước cổng tắc, gửi xe khó | Nếu muốn đi đúng ngày, đến buổi sáng hoặc đầu giờ chiều |
| Tháng Giêng âm lịch | Đông nhiều ngày liền, nhất là cuối tuần | Chọn ngày thường giữa tuần, đi sớm |
| Các dịp lễ tình nhân, Thất tịch | Đông bất thường, nhiều người ở xa đến | Nếu không cần đúng ngày, đi trước hoặc sau vài hôm |
| Sáng ngày thường | Vắng, chủ yếu phật tử quanh vùng | Thời điểm tốt nhất để đứng yên, ngắm chùa |
| Mùa thi cuối kỳ | Sinh viên ghé nhiều hơn vào buổi tối | Đi buổi sáng nếu muốn thong thả |
Ngày rằm, mùng một là theo âm lịch; xem lịch âm trên điện thoại để biết ngày dương tương ứng của tháng bạn định đi.
Đường đến và gửi xe
Chùa nằm trong khu phố đông, đường trước cổng không rộng. Một vài lưu ý thực tế:
- Đi xe máy: ngày thường có chỗ gửi quanh khu vực; ngày đông, chỗ gửi xa hơn và người gửi xe có thể đông. Hỏi rõ mức gửi trước khi giao xe, giữ vé cẩn thận.
- Đi bộ từ trường, từ nhà trọ: nếu bạn ở trong khu Cầu Giấy, đi bộ hoặc đi xe đạp là cách dễ nhất, không phải lo chỗ gửi.
- Xe buýt, xe công nghệ: xuống ở trục đường lớn gần nhất rồi đi bộ vào. Ngày đông, đặt điểm đón về ở đầu phố, đừng hẹn xe ngay cổng chùa.
- Ô tô: gần như không có chỗ dừng sát chùa. Nếu đi ô tô, gửi ở bãi xa và đi bộ.
- Người già, trẻ nhỏ: tránh tối rằm, mùng một. Sáng ngày thường đường dễ đi, sân thoáng, có chỗ đứng nghỉ.
Giờ mở cổng có thể thay đổi theo ngày lễ; nếu cần, hỏi người trong chùa hoặc người dân quanh đó.
Phép lịch sự khi chùa nhỏ mà người đông
Ở một ngôi chùa có sân rộng, vài trăm người đến cũng không sao. Ở chùa Hà, mỗi người chỉ cần chen thêm một chút là cả dòng người tắc lại. Vì vậy, phép lịch sự ở đây rất cụ thể: lễ nhanh, nhường chỗ cho người sau, không đứng chụp ảnh lâu ngay trước ban thờ, không quay video người khác đang lễ.
Hương khói trong không gian hẹp dễ gây ngột ngạt, cay mắt cho người khác, nhất là người già và trẻ nhỏ. Nếu muốn thắp hương, một nén là đủ, cắm đúng chỗ, không cầm bó hương cháy đi giữa đám đông. Tiền công đức bỏ vào hòm; không cài tiền lên tượng, không rải tiền lẻ.
Một điều ít người nghĩ đến: quanh chùa là nhà dân. Tối rằm, tiếng xe, tiếng nói chuyện, rác thải kéo dài đến khuya ảnh hưởng thật đến cuộc sống của họ. Nói nhỏ khi đi trong ngõ, mang rác của mình đi, không đỗ xe chắn cửa nhà người khác là cách để chùa và hàng xóm vẫn sống được với nhau.
Ngày đông cũng là ngày dễ mất đồ. Đeo túi trước ngực, không để điện thoại ở túi quần sau, đi theo nhóm thì hẹn trước một chỗ gặp lại nếu lạc nhau.
Những lời truyền quanh chùa Hà
Cũng như nhiều nơi có tiếng cầu duyên, quanh chùa Hà có một lớp lời truyền dày dần theo năm: phải đi đúng tối rằm mới được, phải đi đủ ba lần, đã có đôi thì đừng vào kẻo tan, phải xin một sợi chỉ đỏ đeo tay. Phần lớn là kinh nghiệm của một vài người được kể lại, không phải nếp của nhà chùa, và mỗi nhóm bạn lại nghe một phiên bản khác nhau.
Có lời truyền vô hại, nghe như một câu chuyện vui giữa bạn bè. Có lời lại khiến người ta lo lắng, nhất là những câu kiểu "cầu rồi mà không quay lại thì hỏng duyên". Một ngôi chùa thờ Phật không đặt ra điều kiện như vậy với người đến lễ; nếu có ai nói thế để mời bạn mua thêm lễ, làm thêm lễ, hãy coi đó là lời chào hàng.
Cách nghe dễ chịu nhất là coi lời truyền như một phần của văn hoá sinh viên quanh chùa, nghe, cười, rồi tự chọn cách đi hợp với mình. Nếu muốn biết nếp thật của chùa, hỏi thẳng người trong chùa là nhanh nhất.
Một buổi chiều quanh Cầu Giấy
Chùa Hà không lớn, ở lại lâu không có nhiều thứ để xem. Gộp thêm vài điểm quanh khu vực sẽ khiến buổi đi đầy đặn hơn:
- Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam: nằm trong khu Cầu Giấy, có khu trưng bày trong nhà và vườn kiến trúc nhà dân tộc ngoài trời. Hợp để đi buổi sáng hoặc đầu chiều, xem giờ mở cửa trước.
- Công viên Cầu Giấy: chỗ đi dạo, ngồi nghỉ sau khi đi lễ, nhất là chiều mát.
- Khu ẩm thực sinh viên: các phố quanh trường đại học có nhiều quán ăn bình dân, hợp với nhóm bạn trẻ.
- Hiệu sách, quán cà phê: một chỗ ngồi để nói chuyện với bạn đi cùng về những gì mình mong, những dự định gặp gỡ thật.
Một gợi ý ví dụ giả định cho ngày thường: buổi sáng xem bảo tàng, trưa ăn ở khu sinh viên, đầu chiều ghé chùa Hà lúc vắng, cuối chiều đi dạo công viên. Như vậy bạn tránh được giờ đông nhất và có trọn một ngày nhẹ nhàng.
Đi cầu duyên là để nói với chính mình
Nhiều người trẻ đến chùa Hà không hẳn vì tin một lời cầu sẽ đổi được chuyện tình cảm. Họ đến vì cần một lúc dừng lại giữa nhịp học, nhịp làm, để thừa nhận một mong muốn: mình muốn được yêu thương, muốn có người đồng hành. Nói điều đó ra trong một không gian yên tĩnh có ý nghĩa riêng.
Phần còn lại là việc của đời thường: tham gia câu lạc bộ, nhận lời đi chơi với bạn bè, cho mình cơ hội gặp người mới, và học cách hiểu mình muốn gì ở một mối quan hệ. Nếu ai đó ở cổng chùa hay trên mạng mời bạn "làm lễ mở duyên", "xem duyên" với giá cao, đó là chuyện buôn bán, không thuộc nếp đi chùa của người Việt.
Cũng đừng để tuổi tác hay lời giục giã của họ hàng biến chuyến đi thành một áp lực. Có người đi chùa Hà khi vừa chia tay, có người đi vì bạn rủ, có người đi chỉ vì tò mò ngôi chùa được nhắc nhiều đến thế. Lý do nào cũng ổn, miễn là bạn về nhà với cảm giác nhẹ hơn lúc đi.
Câu hỏi thường gặp
Chùa Hà có phải chùa chuyên cầu duyên không?
Không. Chùa Hà là ngôi chùa thờ Phật bình thường của một vùng làng cũ, có sư trụ trì và phật tử sinh hoạt. Tiếng cầu duyên đến từ truyền miệng của sinh viên và người trẻ quanh khu Cầu Giấy, không có ghi chép cổ nào nói như vậy.
Nên đi chùa Hà giờ nào cho vắng?
Sáng ngày thường là vắng nhất. Tối mùng một, tối rằm âm lịch và các dịp như lễ tình nhân, Thất tịch thường rất đông, ngõ trước cổng có thể tắc. Nếu muốn đi đúng ngày rằm, đến buổi sáng sẽ đỡ hơn nhiều.
Đi chùa Hà có cần sắm lễ to không?
Không cần. Nhiều người chỉ đến chắp tay, đứng ngắm rồi về. Nếu muốn sắm lễ, hương hoa đơn giản là đủ. Đừng nghe lời mời mua lễ đắt với lý do phải có mới được; đó không phải quy định của chùa.
Đã có người yêu thì có nên đi chùa Hà không?
Có lời đồn rằng đã có đôi thì đừng đến, nhưng đó chỉ là chuyện truyền miệng, không có căn cứ trong ghi chép về chùa. Nhiều đôi vẫn đi chùa cùng nhau. Bạn có thể đi nếu muốn, với tâm thế thăm một ngôi chùa.
Có thể gộp chùa Hà với điểm nào gần đó?
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, công viên Cầu Giấy và khu quán ăn quanh các trường đại học đều ở gần. Gộp hai ba điểm trong một ngày thường giúp bạn tránh giờ đông của chùa và có buổi đi trọn vẹn hơn.
Đi chùa Hà ngày đông cần chú ý gì về an toàn?
Giữ túi xách trước ngực, không để điện thoại ở túi quần sau, đi theo nhóm thì hẹn chỗ gặp lại. Cẩn thận với hương đang cháy trong đám đông, nhất là khi đi cùng trẻ nhỏ. Gửi xe ở chỗ có vé rõ ràng.