Một chuyến đi cầu tự cho vợ chồng hiếm muộn nên ngắn, gần, đi vào lúc người vợ khoẻ nhất và không nằm trong giai đoạn điều trị nhạy cảm; quan trọng hơn cả, cả hai cùng muốn đi. Chuyến đi như vậy là để giữ hy vọng và giữ hoà khí, không phải một nhiệm vụ phải hoàn thành.
Nhiều đôi vợ chồng kể rằng những chuyến đi lễ dồn dập, đi vì người khác giục, đi xa leo núi khi đang dùng thuốc, đã làm họ mệt hơn chứ không nhẹ lòng hơn. Bài này gợi ý cách chọn nơi, chọn lúc, chuẩn bị và giữ cảm xúc cho chuyến đi, từ góc nhìn của chính đôi vợ chồng. Việc khám và điều trị hiếm muộn có một bài riêng trong chuyên mục.
Vì sao một chuyến đi cầu con dễ thành áp lực
Trước hết cần nói rõ: muốn đi lễ khi đang mong con là chuyện bình thường, không có gì đáng ngại hay đáng giấu. Nhiều người đã có học vấn cao, làm việc trong ngành y, vẫn đi một chuyến cho yên lòng. Điều cần bàn không phải là đi hay không, mà là đi thế nào để chuyến đi giúp mình chứ không làm mình mệt thêm.
Hiếm muộn là chuyện kéo dài, có khi nhiều năm. Trong quãng ấy, mỗi chuyến đi lễ dễ mang theo một kỳ vọng ngầm: lần này sẽ khác. Khi kỳ vọng không thành, cảm giác hụt hẫng sau chuyến đi có thể nặng hơn trước khi đi. Người vợ thường chịu phần nhiều, vì những câu hỏi han của họ hàng, những lời khuyên "đi chỗ này mới được" thường dồn về phía cô.
Áp lực còn đến từ chính lịch trình. Một chuyến đi xa hai ba ngày, ngồi xe nhiều giờ, leo bậc đá, chen đám đông, rồi trở về đi làm ngay, là gánh nặng với bất kỳ ai, huống chi người đang dùng thuốc nội tiết hay vừa làm thủ thuật. Thêm vào đó là chi phí: tiền xe, tiền phòng, tiền lễ, cộng dồn qua nhiều chuyến.
Nhận ra những áp lực ấy không có nghĩa là bỏ đi lễ. Nó giúp hai vợ chồng chủ động thiết kế một chuyến đi vừa sức, đúng ý mình, thay vì chạy theo lời người khác.
Chọn nơi theo hoàn cảnh của hai vợ chồng
Không có nơi nào "đúng" cho mọi người. Bảng dưới gợi ý theo giai đoạn mà nhiều cặp vợ chồng thường trải qua; với từng trường hợp cụ thể, bác sĩ điều trị là người nên được hỏi trước.
| Hoàn cảnh | Kiểu nơi hợp | Nên tránh |
|---|---|---|
| Chưa đi khám, mới bắt đầu lo | Chùa, đền gần nhà; một buổi sáng | Đi nhiều nơi liên tiếp thay cho việc đặt lịch khám |
| Đang trong đợt dùng thuốc, theo dõi | Nơi trong thành phố, ít bậc, ít khói | Đi xa nhiều giờ, leo núi, lỡ lịch siêu âm, lịch tiêm |
| Vừa chuyển phôi, đang chờ kết quả | Hỏi bác sĩ; thường là ở nhà, đi gần nếu được phép | Đi đò, leo bậc, ngồi xe lâu, đám đông |
| Nghỉ giữa các đợt điều trị | Chuyến đi một hai ngày, nơi có cảnh đẹp, có chỗ nghỉ | Lịch quá dày, đi trong mùa hội |
| Đã có thai sau thời gian dài chờ | Hỏi bác sĩ sản khoa; nơi gần, đi lúc vắng | Leo núi, đi đò, đứng lâu nơi nhiều khói hương |
Bảng chỉ là gợi ý chung. Mỗi phác đồ điều trị có lịch riêng; mang theo lịch khám khi bàn chuyện đi, và hỏi bác sĩ khi còn băn khoăn.
Chọn lúc: giữa lịch điều trị, mùa và giờ trong ngày
Chọn lúc đúng giúp chuyến đi nhẹ đi một nửa. Vài điều nên tính:
- Lịch điều trị đi trước lịch lễ. Đặt các mốc khám, siêu âm, tiêm thuốc lên một tờ lịch chung, rồi tìm khoảng trống cho chuyến đi, không làm ngược lại.
- Ngày thường thay cho ngày rằm, mùng một. Đền chùa vắng, hai vợ chồng có thời gian đứng lặng, không phải chen.
- Ngoài mùa hội xuân. Từ tháng Tư âm lịch trở đi, phần lớn các nơi cầu tự nổi tiếng đều thưa khách.
- Buổi sáng sớm. Trời mát, người còn sức; buổi chiều để nghỉ hoặc về sớm.
- Không đi khi một trong hai người đang mệt, đang buồn sau một kết quả không như mong. Chuyến đi lúc ấy dễ thành nặng nề; hoãn vài tuần không mất gì.
- Tránh mùa mưa bão với những nơi phải đi đò, đi đường núi, đường ven biển.
Ngày vía hay ngày được coi là "đẹp" để đi lễ là chuyện của từng gia đình; với người đang điều trị, ngày đẹp nhất là ngày cơ thể khoẻ và lịch khám không vướng.
Một ngày mẫu cho chuyến đi gần
Ví dụ giả định cho một cặp vợ chồng ở thành phố lớn, đi một nơi cách nhà khoảng một đến hai giờ xe:
- Tối hôm trước: chuẩn bị thuốc đang dùng, nước, đồ ăn nhẹ, áo khoác mỏng; ngủ sớm.
- Sáng: ăn sáng đầy đủ, khởi hành sớm, nghỉ giữa đường nếu xe chạy quá một giờ.
- Đến nơi: đi một vòng chậm quanh khuôn viên trước khi vào lễ, để cả hai quen với không gian.
- Lễ: dâng hương ở ban chính, rồi đến nơi mình muốn gửi lời cầu; không cần đi hết mọi ban.
- Nghỉ: tìm một chỗ ngồi yên, ăn trưa đơn giản, nói chuyện với nhau về bất cứ điều gì, không nhất thiết về chuyện con.
- Chiều: về sớm trước giờ cao điểm; không ghé thêm điểm thứ hai nếu đã mệt.
- Tối: nghỉ ngơi, không bàn tiếp chuyện "khi nào đi chỗ khác".
Một ngày như vậy không tốn nhiều, không cần xin nghỉ dài và hợp với hầu hết các giai đoạn ngoài thời điểm nhạy cảm của điều trị.
Đặt một mức chi cho việc đi lễ
Điều trị hiếm muộn tốn kém, và chi phí đi lễ, dù nhỏ hơn, cộng dồn qua nhiều năm cũng thành một khoản đáng kể. Nhiều cặp vợ chồng chưa bao giờ ngồi cộng lại xem mình đã chi bao nhiêu cho xe cộ, phòng nghỉ, lễ vật, công đức qua các chuyến đi. Khi cộng lại, có người giật mình.
Một cách đơn giản là đặt trước một mức trần cho cả năm, tính bằng tỉ lệ nhỏ so với khoản dành cho khám chữa. Ví dụ giả định: nếu hai vợ chồng dành một khoản cho điều trị trong năm, thì phần cho đi lễ chỉ nên là một phần nhỏ của khoản ấy, và khi đã chạm mức trần thì dừng, không vay mượn thêm. Mức cụ thể tuỳ từng nhà; điều quan trọng là có một con số hai người cùng đồng ý.
Những khoản phát sinh ngoài kế hoạch thường đến từ lời mời "làm lễ lớn", "dâng sớ riêng", "xin con" do người lạ gợi ý ở nơi đến. Đặt sẵn mức chi giúp bạn dễ nói "không" hơn khi gặp những lời mời ấy. Nơi thờ tự chân chính không đặt giá cho lời cầu.
Nơi gần nhà cũng đủ để gửi lòng
Không phải ai cũng có điều kiện đi xa, và không phải lúc nào sức khoẻ cũng cho phép. Hầu như phường xã nào cũng có một ngôi chùa, một ngôi đền hay một miếu nhỏ mà người dân quanh đó vẫn đến lễ. Những nơi ấy ít khách, yên tĩnh, có khi có người trông chùa sẵn lòng ngồi nghe chuyện.
Đi lễ gần nhà có một cái lợi mà chuyến đi xa không có: bạn có thể đến nhiều lần, vào những buổi sáng bình thường, không cần chuẩn bị gì. Với người vợ đang trong đợt điều trị, một buổi đi bộ ngắn đến ngôi chùa gần nhà, dâng một nén hương rồi về, đôi khi giúp ổn định tinh thần hơn một chuyến đi lớn.
Nếu gia đình có thói quen thắp hương bàn thờ gia tiên, đó cũng là nơi nhiều người gửi lời mong con. Chuyện cầu ở nhà, lời khấn ra sao thuộc một chuyên mục khác; ở đây chỉ cần nhớ rằng nơi gửi lòng không nhất thiết phải là một nơi nổi tiếng ở xa.
Giữ cảm xúc trước, trong và sau chuyến đi
Nói rõ với nhau vì sao đi. Có người đi để cầu, có người đi để thư giãn, có người đi vì bố mẹ giục. Nói thật ra giúp hai người không vô tình đặt kỳ vọng lên nhau.
Người chồng có mặt trọn vẹn. Nhiều người chồng ngại nghi lễ. Không cần khấn vái nhiều; chỉ cần đi cùng, cầm tay, lo đường xá, giữ cho vợ đỡ mệt đã là một phần quan trọng của chuyến đi.
Chuẩn bị câu trả lời cho người hỏi han. Gặp người quen hỏi "đi cầu con à", một câu đơn giản như "vợ chồng đi chơi cho vui" là đủ, không phải kể chuyện riêng.
Không đếm số chuyến đi. Đếm "đã đi năm nơi rồi mà chưa có" chỉ làm nặng lòng. Mỗi chuyến đi là một ngày riêng của hai người.
Sau chuyến đi, trở lại nhịp thường. Không chờ "dấu hiệu", không đoán điềm. Quay lại với lịch khám, công việc, những buổi tối bình thường bên nhau.
Khi nào nên hoãn hoặc thôi đi
Có những lúc không đi là lựa chọn tốt hơn. Nếu người vợ đang trong giai đoạn bác sĩ dặn hạn chế đi lại, nếu một trong hai người đang kiệt sức sau nhiều tháng điều trị, hoặc nếu chuyến đi chỉ còn là để làm vừa lòng người khác, hãy cho phép mình hoãn lại. Thắp một nén hương ở bàn thờ gia tiên trong nhà cũng là một cách gửi lòng.
Nếu chuyện đi lễ đã thành nguồn căng thẳng trong nhà, chẳng hạn vợ chồng cãi nhau vì chi phí, hay người vợ thấy mình bị trách móc mỗi lần về, nên dừng hẳn một thời gian. Một chuyên gia tâm lý hoặc nhân viên tư vấn ở cơ sở hỗ trợ sinh sản có thể giúp hai vợ chồng nói chuyện với nhau và với gia đình hai bên dễ hơn.
Hiếm muộn là chặng đường dài và nhiều ngả. Có đôi có con tự nhiên, có đôi nhờ điều trị, có đôi chọn nhận con nuôi, có đôi chọn sống vui vẻ không con. Chuyến đi cầu tự, nếu có, chỉ nên là một phần dịu dàng của chặng đường ấy, không phải thứ quyết định nó.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu nên đi lễ cầu con một lần?
Không có tần suất nào được coi là đúng. Nhiều đôi đi một lần mỗi năm, coi như chuyến đi chơi của hai người. Đi dồn dập nhiều nơi trong thời gian ngắn thường làm mệt và tốn kém hơn là giúp nhẹ lòng.
Đang làm thụ tinh trong ống nghiệm có đi lễ xa được không?
Phụ thuộc vào giai đoạn điều trị. Có những giai đoạn bác sĩ khuyên hạn chế đi xa, leo dốc hay ngồi xe lâu, nhất là sau chuyển phôi. Hãy hỏi bác sĩ điều trị trước khi đặt chuyến đi.
Chồng không muốn đi lễ thì sao?
Không nên ép. Có thể mời anh đi cùng như một chuyến đi chơi, không cần tham gia nghi lễ. Nếu anh vẫn không muốn, người vợ có thể đi cùng bạn thân hay người nhà, miễn là cả hai tôn trọng lựa chọn của nhau.
Đi lễ về có nên kể với bố mẹ hai bên không?
Tuỳ hai vợ chồng. Kể nhẹ nhàng có thể giúp bố mẹ yên tâm, nhưng nếu kể ra lại kéo theo câu hỏi dồn dập thì giữ cho riêng hai người cũng không sao.
Có nên đi theo tour cầu con trọn gói không?
Nên cân nhắc kỹ. Tour hứa hẹn kết quả hay bán kèm lễ đắt tiền là dấu hiệu không đáng tin. Tự đi một nơi gần, theo sức mình, thường nhẹ nhàng và đỡ tốn hơn.
Nếu sau nhiều chuyến đi vẫn chưa có con thì nghĩ thế nào?
Chuyến đi lễ không quyết định chuyện có con. Điều nên làm là tiếp tục theo dõi với bác sĩ, chăm sóc sức khoẻ và tinh thần của cả hai, và tìm hỗ trợ tâm lý khi thấy quá sức.