Từ TP.HCM, bạn có thể đi nửa ngày qua hai điểm nằm hai bên sông Tiền: chùa Vĩnh Tràng ở Mỹ Tho, một ngôi chùa có lịch sử từ thế kỷ XIX với kiến trúc pha trộn Á – Âu, và cồn Phụng phía Bến Tre, nơi còn những công trình lạ mắt của một nhóm tu hành từng sinh hoạt ở đây giữa thế kỷ XX. Nối hai điểm là một chuyến ghe trên dòng sông rộng, giữa những cồn dừa.
Sau sắp xếp địa giới tháng 7/2025, Mỹ Tho thuộc tỉnh Đồng Tháp mới, còn Bến Tre thuộc tỉnh Vĩnh Long mới, nhưng với người đi ghe thì đây vẫn là một đoạn sông quen thuộc. Bài này gợi ý cách đi, những gì đáng xem, và dành riêng một phần cho chuyện an toàn trên sông, điều nhiều người coi nhẹ khi đi chơi.
Chùa Vĩnh Tràng: một ngôi chùa có hai lớp thời gian
Chùa Vĩnh Tràng nằm ở phía đông thành phố Mỹ Tho, gần bờ rạch. Theo tài liệu giới thiệu của địa phương, chùa có từ nửa đầu thế kỷ XIX, ban đầu là một am nhỏ, sau được trùng tu, mở rộng nhiều lần. Lần trùng tu lớn đầu thế kỷ XX để lại một mặt tiền rất riêng: cửa vòm, cột trụ, hoa văn mang dáng dấp kiến trúc phương Tây, nhưng mái, bố cục và trang trí bên trong vẫn theo lối chùa Nam Bộ.
Chính sự pha trộn đó làm Vĩnh Tràng trở thành điểm mà nhiều người yêu kiến trúc tìm đến. Mặt tiền có nhiều mảng khảm sành sứ, ghép mảnh màu; bên trong là hệ cột gỗ, khám thờ, bao lam chạm khắc công phu. Đi một vòng, bạn sẽ thấy rõ cách người xưa đưa những gì mới mẻ của thời mình vào một công trình thờ tự truyền thống.
Những năm gần đây, khuôn viên chùa có thêm các tượng Phật lớn ngoài trời. Khu vườn rộng, có cây cảnh, hồ nước, nhiều người dân Mỹ Tho đến đi dạo, ngồi nghỉ. Chùa vẫn là nơi tu học, có các buổi lễ thường ngày, nên khách đi nhẹ nhàng và tránh vào chánh điện đúng lúc đang có lễ.
Cồn Phụng và những công trình của một nhóm tu hành xưa
Cồn Phụng là một cù lao trên sông Tiền, thuộc phía Bến Tre. Trên cồn còn một khu di tích gắn với ông Nguyễn Thành Nam, người dân quen gọi là "ông Đạo Dừa", người lập một nhóm tu hành sinh hoạt ở đây vào khoảng giữa thế kỷ XX. Nhóm này đã không còn hoạt động, nhưng những công trình họ để lại vẫn được giữ như một điểm tham quan.
Điều làm khách nhớ là những công trình kỳ lạ: một sân lớn có các cột trang trí hình rồng uốn lượn, những tháp và đài cao, cầu và mô hình đắp bằng xi măng sơn màu. Phong cách ấy không giống chùa, đình hay nhà thờ nào, phản ánh lối nghĩ riêng của người sáng lập. Bạn nên xem như một di tích văn hoá kỳ lạ của miền Tây, không cần đi sâu vào phần giáo lý của nhóm tu ấy.
Ngoài khu di tích, cồn Phụng còn có vườn dừa, lò kẹo dừa, những con rạch nhỏ hai bên rợp dừa nước. Nhiều đoàn kết hợp xem di tích với đi xuồng chèo trong rạch, nghe đờn ca tài tử, ăn trái cây. Đó là phần du lịch vườn của chuyến đi; bạn chọn tham gia hay không tuỳ sở thích và thời gian.
Lộ trình nửa ngày gợi ý
Một cách đi phổ biến, bắt đầu từ Mỹ Tho. Giờ giấc chỉ để tham khảo, nên điều chỉnh theo nhịp người đi cùng:
| Thời gian | Hoạt động | Ghi chú |
|---|---|---|
| Khoảng 8 giờ – 9 giờ | Viếng chùa Vĩnh Tràng | Sáng sớm mát, ánh nắng chiếu mặt tiền đẹp |
| Khoảng 9 giờ 15 | Ra bến, lên ghe qua sông | Chọn ghe có áo phao đủ cho mọi người, thoả thuận giá trước |
| Khoảng 9 giờ 45 – 11 giờ | Tham quan khu di tích cồn Phụng | Đi bộ trong khu di tích, nhiều nắng; mang nón |
| Khoảng 11 giờ – 11 giờ 45 | Đi xuồng trong rạch hoặc nghỉ ở vườn | Tuỳ chọn; người lớn tuổi có thể ngồi nghỉ ở vườn |
| Trưa | Về lại Mỹ Tho, ăn trưa | Hủ tiếu Mỹ Tho là món nhiều người tìm |
Nếu đi theo tour đã bao trọn ghe và điểm ghé, hỏi trước có ghé cồn Phụng không, vì nhiều tour chỉ ghé các cồn khác. Nếu tự thuê ghe, nói rõ các điểm muốn đến và thời gian chờ.
Với gia đình có người lớn tuổi, nên chọn bến có cầu tàu chắc chắn, bậc lên xuống rộng, và hỏi trước ghe có mái che không. Ngồi dưới nắng giữa sông vài chục phút có thể làm người già mệt và say nắng, nhất là vào mùa khô.
An toàn trên sông: những điều không được bỏ qua
Sông Tiền đoạn Mỹ Tho rộng, nước chảy mạnh, nhiều tàu lớn qua lại. Đi ghe tham quan là trải nghiệm đẹp, nhưng cần giữ an toàn:
- Mặc áo phao trong suốt thời gian trên ghe, kể cả người biết bơi. Trẻ em cần áo phao vừa cỡ, cài khoá đúng cách.
- Không lên ghe quá tải; nếu thấy ghe chở đông hơn số áo phao, hãy đợi chuyến khác.
- Ngồi yên, không đứng lên hay dồn về một bên mạn ghe khi chụp ảnh.
- Không đi ghe khi trời có giông, gió mạnh hoặc sắp tối.
- Người lớn tuổi lên xuống ghe cần có người đỡ; bến có thể trơn, bậc lên xuống không đều.
- Giữ điện thoại, giấy tờ trong túi chống nước hoặc túi đeo người; đồ rơi xuống sông Tiền gần như không tìm lại được vì nước đục và chảy mạnh.
- Không uống rượu bia trước và trong chuyến đi ghe.
Hỏi người lái ghe về tình hình nước, giờ con nước lớn ròng. Những người lái ghe lâu năm thường biết rõ đoạn nào chảy xiết, lúc nào nên tránh. Nếu họ khuyên không đi, hãy nghe theo, dù đã lỡ hẹn lịch; một buổi chờ trên bờ không đáng gì so với rủi ro trên sông.
Đình, miếu ven sông: nếp thờ tự của người sông nước
Đi ghe trên sông Tiền và các con rạch, bạn sẽ thấy nhiều ngôi đình, miếu nhỏ nằm ngay sát bến nước. Đó không phải chuyện ngẫu nhiên. Ở miền Tây, sông là đường đi chính trong nhiều thế kỷ, nên làng mọc dọc sông, và nơi thờ tự của làng cũng hướng ra sông, để ghe xuồng ghé vào dễ dàng trong những ngày lễ.
Đình làng Nam Bộ thờ Thành hoàng bổn cảnh, thường là vị thần được triều Nguyễn ban sắc phong, cùng các vị tiền hiền, hậu hiền là những người có công khai hoang lập làng. Mỗi năm đình có lễ Kỳ yên, cả làng góp lễ, mời đoàn hát về diễn. Ngoài đình còn có miếu Bà thờ các nữ thần, miếu Ông, am nhỏ ven đường. Nếu ghe đi ngang, bạn có thể nhờ người lái ghé vào vài phút, đứng ngoài sân nhìn mái đình và cây cổ thụ.
Xa hơn về phía biển, vùng Gò Công có lăng Ông Thủy Tướng ở Vàm Láng, nơi ngư dân thờ cá Ông và có lễ Nghinh Ông hằng năm; đó là một chuyến khác, không ghép được trong nửa ngày. Với những ngôi đình làng, phần lớn chỉ mở cửa vào dịp lễ hay ngày rằm. Khi cửa đóng, đừng tự ý mở; đứng ngoài sân là đủ để cảm được cái nếp thờ tự gắn với sông nước của người miền Tây.
Mùa nào đi và những thứ khác quanh Mỹ Tho
Mỹ Tho và Bến Tre có thể đi quanh năm. Mùa khô, khoảng từ tháng Mười hai đến tháng Tư, trời trong, ít mưa, nhưng nắng gắt trên sông. Mùa mưa, khoảng từ tháng Năm đến tháng Mười một, thường mưa rào buổi chiều, nên đi ghe buổi sáng; mưa giông trên sông đến rất nhanh, gió quật ngang mạn ghe, nên khi thấy mây đen kéo về thì vào bờ sớm. Vào những tháng nước lớn cuối năm, mực nước sông dâng cao, một số bến có thể ngập nhẹ.
Những năm gần đây, vùng cửa sông có lúc bị xâm nhập mặn vào cao điểm mùa khô. Điều này ít ảnh hưởng tới khách tham quan, nhưng nếu bạn đi vào khoảng tháng Hai đến tháng Tư, hãy mang đủ nước uống, đừng trông chờ vào nguồn nước tại chỗ.
Quanh Mỹ Tho còn nhiều ngôi chùa, đình, miếu khác, cùng các ngôi nhà cổ và chợ ven sông. Nếu có thêm thời gian, bạn có thể ở lại một đêm để đi chợ sáng, ngồi ăn hủ tiếu bên bờ sông. Một chuyến đi chậm như vậy thường giúp người ta hiểu vì sao miền Tây được nhớ bằng nhịp sống sông nước hơn là bằng những công trình lớn.
Giữ cho chuyến đi gọn gàng và tôn trọng
Ở chùa Vĩnh Tràng, mặc kín đáo, đi nhẹ, không chạm vào các mảng khảm sành sứ, khám thờ chạm gỗ. Chụp ảnh mặt tiền và khuôn viên thì thoải mái, nhưng tránh chụp cận người đang lễ. Nếu muốn đóng góp, dùng hòm công đức, không đưa tiền qua tay người lạ.
Ở cồn Phụng, khu di tích có nhiều công trình đắp xi măng đã cũ, sơn bong tróc. Đừng leo lên các cột rồng, tháp, mô hình để chụp ảnh; vừa nguy hiểm cho mình vừa làm hư di tích. Rác mang lên ghe thì mang về bờ, đừng thả xuống sông.
Ở các điểm du lịch đông khách quanh Mỹ Tho, bạn có thể gặp người mời chào dịch vụ ghe, ăn uống, mua quà. Hỏi giá rõ trước khi dùng, so sánh vài nơi, và đừng ngại từ chối. Một chuyến đi trọn vẹn không nằm ở việc chi bao nhiêu, mà ở chỗ cả nhà về bến an toàn, vui vẻ.
Một điều nữa: những người làm du lịch quanh cồn sống nhờ khách, và đa số làm ăn tử tế. Một lời cảm ơn, một cuộc thoả thuận rõ ràng ngay từ đầu giúp cả hai bên dễ chịu. Nếu chẳng may gặp chuyện chèo kéo hay tính giá khác lời hẹn, hãy giữ bình tĩnh, ghi lại thông tin và phản ánh với ban quản lý khu du lịch hoặc chính quyền địa phương.
Câu hỏi thường gặp
Chùa Vĩnh Tràng có gì đặc biệt?
Chùa Vĩnh Tràng ở Mỹ Tho có lịch sử từ thế kỷ XIX, nổi bật với mặt tiền pha trộn kiến trúc Á – Âu: cửa vòm, cột trụ kiểu phương Tây kết hợp mái và bố cục chùa Nam Bộ, cùng nhiều mảng khảm sành sứ và chạm gỗ công phu bên trong.
Cồn Phụng có gì để xem?
Cồn Phụng có khu di tích gắn với ông Nguyễn Thành Nam, thường gọi là ông Đạo Dừa, với sân có cột rồng, tháp, đài và mô hình đắp xi măng sơn màu. Ngoài ra có vườn dừa, lò kẹo dừa và những con rạch nhỏ để đi xuồng.
Đi ghe từ Mỹ Tho sang cồn Phụng có an toàn không?
Đi ghe an toàn nếu bạn chọn ghe có đủ áo phao, không quá tải, mặc áo phao suốt chuyến, ngồi yên trên ghe và không đi khi trời giông, gió mạnh hay sắp tối. Người lớn tuổi lên xuống bến cần có người đỡ.
Mỹ Tho và Bến Tre bây giờ thuộc tỉnh nào?
Từ tháng 7/2025, Mỹ Tho thuộc tỉnh Đồng Tháp mới sau khi Tiền Giang hợp nhất với Đồng Tháp, còn Bến Tre thuộc tỉnh Vĩnh Long mới. Tên Mỹ Tho, Bến Tre vẫn được dùng quen trong đời sống.
Nửa ngày có đủ đi chùa Vĩnh Tràng và cồn Phụng không?
Đủ nếu bạn bắt đầu từ sáng sớm ở Mỹ Tho: viếng chùa Vĩnh Tràng khoảng một giờ, đi ghe qua sông, tham quan cồn Phụng khoảng một giờ rồi về lại Mỹ Tho ăn trưa. Đi với người lớn tuổi thì nên dành cả ngày.